Przejdź do treści
Niedziela, 15 listopada 2026 Ubezpieczenia, podatki, zdrowie i kominy
Ciekawe

Abortomat przy Sejmie: paczkomat z tabletkami poronnymi budzi spór

Abortomat przy Sejmie: paczkomat z tabletkami poronnymi budzi spór

Aktywistki w Warszawie uruchomiły „Abortomat”, czyli paczkomat z tabletkami poronnymi. Według twórczyń to pierwsze takie urządzenie na świecie. Stoi w budynku naprzeciw parlamentu, a jego status prawny jest niejasny: Ordo Iuris zawiadomiło już prokuraturę o możliwym przestępstwie.

Jak działa Abortomat

Urządzenie ruszyło pod koniec września i ma 22 różowe skrytki. Mieści się w Abotaku, pierwszym w Polsce centrum aborcyjnym. Kobieta najpierw wypełnia kwestionariusz medyczny, który sprawdza lekarz. Następnie organizacja Women Help Women przesyła jej kod PIN do otwarcia skrytki.

W środku jest zestaw, który zwykle zawiera dwa leki: mifepriston i mizoprostol. Przyjmuje się je zazwyczaj do 14. tygodnia ciąży. Mifepriston nie jest w Polsce zarejestrowany, więc trzeba go sprowadzać z krajów, gdzie jest legalny. Pomagają w tym Abortion Dream Team i Abotak, które wskazują drogę do leków albo pomagają w wyjeździe za granicę.

Justyna Wydrzyńska z Abortion Dream Team zwraca uwagę, że automaty są w Polsce wszędzie, a paczkomaty stoją nawet w najmniejszych wsiach. Jej zdaniem to część lokalnej kultury.

Spór o legalność

W Polsce kobieta, która przerywa ciążę, nie ponosi odpowiedzialności karnej. Karalne jest natomiast pomaganie w aborcji, za co grozi do trzech lat więzienia. Wydrzyńska w 2023 roku jako pierwsza aktywistka została skazana za pomoc w aborcji, polegającą na wysłaniu tabletek. Wyrok uchylono, a sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.

Aktywistka uważa, że Abortomat nie łamie prawa, bo tabletki wydaje maszyna, a nie człowiek. Przyznaje jednak, że nie ma pewności. Adwokatka Sabrina Mana-Walasek, która reprezentuje Wydrzyńską, ocenia sytuację prawną jako skomplikowaną. Wskazuje, że mifepriston jest zarejestrowany w Unii Europejskiej, a obywatelki UE mogą go zamawiać. Jak mówi: „Jeśli kobieta zamawia tabletki dla siebie i sama za nie płaci, nie jest to przestępstwo”.

Innego zdania jest Ordo Iuris. Katarzyna Gesiak z tej organizacji twierdzi, że urządzenie obsługują ludzie. To oni wysyłają kod, zamawiają leki i uzupełniają skrytki. Pod Abotakiem regularnie protestują przeciwnicy aborcji, używając trąbek i głośników. Według Wydrzyńskiej mają w ten sposób uprzykrzać życie sąsiadom i wymusić na właścicielu wypowiedzenie umowy najmu.

Skala zjawiska i polityka

Natalia Broniarczyk z Abortion Dream Team mówi, że organizacja pomaga w Polsce około 130 kobietom dziennie. Około 125 z nich korzysta z tabletek kosztujących ok. 75 euro, reszta wyjeżdża do klinik za granicą. Dla porównania, w polskich szpitalach w zeszłym roku wykonano zaledwie 851 aborcji.

Premier Donald Tusk przed wyborami w 2023 roku obiecywał aborcję na żądanie do 12. tygodnia ciąży. Koalicja nie uzgodniła jednak wspólnego stanowiska, a jej projekty przepadły w 2024 roku. Potem premier oświadczył, że w tej kadencji aborcja na żądanie nie będzie możliwa. W październiku Sejm niewielką większością przyjął dwa projekty. Pierwszy przywraca ciężkie i nieodwracalne wady płodu jako przesłankę legalnej aborcji, którą Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodną z konstytucją w 2020 roku. Drugi częściowo dekryminalizuje pomaganie kobiecie w przerwaniu ciąży.

Według sondażu SW Research dla Onetu prawie 61% badanych chce, by prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o wadach płodu. Wydrzyńska i Broniarczyk spodziewają się jednak weta.

Co to oznacza w praktyce

Abortomat nie zmienia obowiązujących przepisów. Dostęp do legalnej aborcji w szpitalach nadal ograniczają trzy przesłanki: gwałt lub kazirodztwo, zagrożenie życia lub zdrowia kobiety, a po ewentualnym wejściu w życie nowych przepisów także ciężkie wady płodu. Polska należy do UE, ale kwestie aborcji pozostają w gestii krajowego prawa. Dlatego sama rejestracja leku w Unii nie rozstrzyga sporu o to, jak oceniać działania organizacji pomagających w jego sprowadzaniu.

Losy obu ustaw zależą teraz od decyzji prezydenta. Jeśli je zawetuje, do ich uchwalenia potrzebna będzie większość trzech piątych głosów w Sejmie, której obecna koalicja nie ma. Prokuratura nie rozstrzygnęła też, czy działalność Abortomatu jest zgodna z prawem. Osoby rozważające przerwanie ciąży powinny pamiętać, że przyjmowanie takich leków to decyzja medyczna, a o jej bezpieczeństwie i warunkach najlepiej porozmawiać z lekarzem.

Źródło: DW – „Polish activists face opposition as they make abortion more accessible”

Czytaj także

Zobacz wszystko
gazetastonoga.pl dylanferrandis.com likeplus.waw.pl